Kunlaboro
Temas que constroem um Mundo Melhor!
Desde 25/03/2007 Estatísticas1001660 visitas.

Esperanto

Vjetnamaj Fabeloj:

Banh Giay, Banh Chung

Pro sia granda aĝo la sesa reĝo Hung(1) intencis elekti inter siaj dudek-du filoj la indan daŭrigonton. En granda embaraso li estis ĉar ĉiuj princoj estis junaj, fortaj kaj talentaj. Li volis, ke sia elekto ne kaŭzus interdisputon inter ili. Kiel fari, li pripensis atenteme pri tio.

Laŭ la konsilo de fidinda mandareno, li decidis okazigi konkurson. La princojn li venigis kaj al ili li diris:

- Karaj filoj miaj, indan daŭrigonton mi deziras malkovri inter vi. Preparu bongustajn manĝaĵojn kiel oferaĵojn al nia praularo. Tiu el vi, kiu prezentos la plej novan kaj bongustan surtroniĝos.

La princoj strebis kontentigi la reĝon. Iuj iris al arbaroj, la aliaj al maroj por serĉi la plej rarajn kaj altvalorajn manĝaĵojn.

Lieu, la dekoka princo, kies patrino mortis en lia infanaĝo, vivis sola. Nek konsilinton nek serviston li havis. Dum tri tagoj li pripensis kaj pene rememoris la bongustaĵojn, kiujn li jam gustumis en multaj bankedoj, sed neniu bona ideo ekaperis en sia kapo.

Ĵus antaŭ la konkurso, li havis nokte belan sonĝon, en kiu deino venis ĉe li kaj donis al li valoran konsilon:

- Nenio estas pli vasta ol la Ĉielo kaj pli valora ol rizo. Ni do faru du specojn da kuko el glurizo. Havigu al mi bonkvalitan glurizon kaj sekajn grajnojn de verda fazeolo.

La deino prenis el sia sako grandajn kaj verdajn foliojn kaj eklaboris. Al Lieu ŝi klarigis:

- Banh chung havas kvadratan formon. Ĝi simbolas la Teron kaj la verdecon de plantoj, rizkampoj kaj arbaroj. Ĝi estas plenŝtopita de porkaĵo kaj fazeolo, kiuj simbolas terajn faŭnon kaj flaŭron.

Post ol enpaki la ingrediencojn en foliojn, ŝi boligis la preparitajn pakaĵojn en akvo. Poste ŝi vaporkuiris glurizon, pitis ĝin por fari la blankan banh giay, kies ronda formo elvokas tiun de la ĉiela volbo.

Matene Lieu ellitiĝis fruege por fari banh giay kaj banh chung laŭ la recepto donita de la deino.

La konkurso okazis en Tet-festo(2). Multnombraj homoj venis de la tuta lando por ĝui la neniam okazintan feston, kiu komenciĝis per la gastronomia konkurso. Ĉiuj ĉeestintoj malpacience atendis la decidon de la juĝa konsilio por scii kiu el la princoj surtroniĝos.

Post kiam la reĝo alvenis kun plena pompo kaj faris omaĝon al sia praularo, la princoj aperis kun siaj oferaĵoj al praularo. La kamparaj banh giay kaj banh chung faritaj de Lieu mem mizere aspektis inter la raraj, valoraj, bongustaj kaj ekzotaj manĝaĵoj oferitaj de siaj fratoj. Sed, gustuminte la unuajn, la ekzamenintoj ekkris “Oho!”, kaj unu el ili esprimis laŭdon:

- Kvankam tiuj ĉi kukoj estis faritaj el ordinara manĝvaro, ili havas specialan guston.

Iliaj formoj interesis la reĝon, kiu scivoleme informiĝis pri iliaj receptoj. Lieu sincere rakontis sian sonĝon kaj raportis la rekomendojn de la deino. Post la konsiliĝo kun la ekzamenintoj, la reĝo solene deklaris, ke banh giay kaj banh chung gajnis la unuan premion, kaj klarigis sian elekton:

- Banh giay kaj banh chung estas bongustaj kaj valoraj dank' al sia profunda signifo: ili esprimas filan pietaton, la kulton al la Ĉielo kaj Tero, kaj la amon por la gepatra tero. Krome, ilia preparo estas simpla kaj ilia recepto vere inĝenia.

De tiam vjetnamoj havas la kutimon oferi banh day, banh chung al sia praularo okaze de Tet-festo. Tiuj kukoj estas aŭ aĉetataj en bazaroj aŭ manĝaĵo-vendejoj, aŭ faritaj en familioj, ĉefe en vilaĝoj. Ĉiuj familanoj helpas la dommastrinon en tiu laboro, kiu kreas gajan kaj intiman etoson.

La reĝo surtronigis la princon Lieu, kiu regis la landon Viet sub la nomo Tiet Lieu, la sepa reĝo Hung.

Esperantigis Ngọc Lan

Notoj

(1) La dekoka reĝoj Hung estas la fondintoj de Vjetnamio.

(2) Tet-festo: nacia Novjara festo (laŭ luna kalendaro) de la vjetnama popolo.

http://kunlaboro.pro.br/esperanto/fabeloj/banh-giay-kaj-banh-chung